Note that lines in hypertext have corresponding audio files.
Line 1
| ali | mariane | te | tzna | romin |
| ali | marian-e | te | ta-s-na | romin |
| ART | Mariano-CL | there | PREP-3E-house | Domingo |
Line 2
| ali | romine | ba | yak'inta | xchob |
| ali | romin-e | ba | y-ak'inta | x-chob |
| ART | Domingo-CL | go(AUX) | 3E-to_weed | ASP-cornfield |
Line 3
| bweno | marian | mi | li` | chakom | ta | jnae |
| bweno | marian | mi | li` | ch-a-kom | ta | j-na-e |
| good | Mariano | Q/or | here/this | ICP-2A-remain | PREP | 1E-house-CL |
Line 4
| yu`un | chibat | ta | abtel | li | vo`one |
| y-u`un | ch-i-bat | ta | abtel | li | vo`on-e |
| 3E-agency | ICP-1A-go | PREP | work | ART | I-CL |
Line 5
| i`i | mu | jk'an | xikom |
| i`i | mu | j-k'an | x-i-kom |
| no | NEG | 1E-want | ASP-1A-remain |
Line 6
| chba | jchi`inot |
| ch-ba | j-chi`in-ot |
| ICP-go(AUX) | 1E-accompany-2A |
Line 7
| yu`un | ta | jk'an | ta | jchan | li | k'u | x`elan | cha`abteje |
| y-u`un | ta | j-k'an | ta | j-chan | li | k'u | x-0-`elan | ch-a-`abtej-e |
| 3E-agency | ICP | 1E-want | ICP | 1E-learn | ART | what | ASP-3A-be | ICP-2A-work-CL |
Line 8
| pero | jna`tik | mi | xana` | k'u | x`elan | cha`abtej |
| pero | j-na`-tik | mi | x-a-na` | k'u | x-0-`elan | ch-a-`abtej |
| but | 1E-know-PL | Q/or | ASP-2E-know | what | ASP-3A-be | ICP-2A-work |
Line 9
| pero | yu`un | ta | jchan |
| pero | y-u`un | ta | j-chan |
| but | 3E-agency | ICP | 1E-learn |
Line 10
| mi | xak'an | xachanubtasone |
| mi | x-a-k'an | x-a-chanubtas-on-e |
| Q/or | ASP-2E-want | ASP-2E-teach-1A-CL |
Line 11
| bweno | batik | che`e |
| bweno | bat-tik | che`e |
| good | go-PL | then |
Line 12
| ali` | avasalunae |
| ali` | av-asaluna-e |
| here | 2E-hoe-CL |
Line 13
| bweno | batik | che`e |
| bweno | bat-tik | che`e |
| good | go-PL | then |
Line 14
| ik'otik | ta | chobtik |
| i-0-k'ot-ik | ta | chob-tik |
| CP-3A-arrive-PL | PREP | cornfield-PL |
Line 15
| lok'o | laxonobe | maryan |
| lok'-o | l-a-xonob-e | maryan |
| remove-IMP | ART-2E-sandal-CL | Mariano |
Line 16
| yu`un | tol | ach'el |
| y-u`un | tol | ach'el |
| 3E-agency | too_much | mud |
Line 17
| bweno | ta | jlok' |
| bweno | ta | j-lok' |
| good | ICP | 1E-remove |
Line 18
| bweno | abtejkotik | un | maryan |
| bweno | abtej-k-otik | un | maryan |
| good | work-SUBJ-1APLI | PT | Mariano |
Line 19
| axi | chajos | une |
| a-xi | ch-a-jos | un-e |
| 2E-thus | ICP-2E-scrape | PT-CL |
Line 20
| bweno |
| bweno |
| good |
Line 21
| istambeik | abtel | un |
| i-s-tam-be-ik | abtel | un |
| CP-3E-lift-BEN-PL | work | PT |
Line 22
| pero | ti | maryan | une | isjos | skotol | tajmek | xchi`uk |
| pero | ti | maryan | un-e | i-s-jos | s-kotol | ta-j-mek | x-chi`uk |
| but | ART(remote) | Mariano | PT-CL | CP-3E-scrape | 3E-all | PREP-one-NC(time) | ASP-with |
Line 23
| chobtik | un |
| chob-tik | un |
| cornfield-PL | PT |
Line 24
| yu`un | mu | sna` | k'usi | li | chobtik | une |
| y-u`un | mu | s-na` | k'usi | li | chob-tik | un-e |
| 3E-agency | NEG | 3E-know | what | ART | cornfield-PL | PT-CL |
Line 25
| ta | tz'akal | un | iyil | ti | romin | ti | ibojbat | xa | ti |
| ta | tz'akal | un | i-y-il | ti | romin | ti | i-0-boj-b-at | xa | ti |
| PREP | afterwards | PT | CP-3E-see | ART(remote) | Domingo | CONJ | CP-3A-cut-BEN-PASS | already | ART(remote) |
Line 26
| xchob | une |
| x-chob | un-e |
| ASP-cornfield | PT-CL |
Line 27
| aa | pero | maryan | ali`e | ja` | chobtik |
| aa | pero | maryan | ali`-e | ja` | chob-tik |
| yes | but | Mariano | here-CL | ! | cornfield-PL |
Line 28
| axi | chakomese |
| a-xi | ch-a-komes-e |
| 2E-thus | ICP-2E-leave-CL |
Line 29
| ali`e | ja` | chenek' | li`e | ja` | chichol |
| ali`-e | ja` | chenek' | li`-e | ja` | chichol |
| here-CL | ! | bean | here/this-CL | ! | tomato |
Line 30
| bweno | kolaval | chavalbone | romin |
| bweno | vokol-av-al | ch-av-al-b-on-e | romin |
| good | difficult-2E-say | ICP-2E-say-BEN-1A-CL | Domingo |
Line 31
| yu`un | mu | xkojtikin | k'u | x`elan | li | chobtike |
| y-u`un | mu | x-k-ojtikin | k'u | x-0-`elan | li | chob-tik-e |
| 3E-agency | NEG | ASP-1E-recognize | what | ASP-3A-be | ART | cornfield-PL-CL |
Line 32
| pero | abulajan | chanubtason | k'u | x`elan | lek |
| pero | abulaj-an | chanubtas-on | k'u | x-0-`elan | lek |
| but | suffer-2APSUBJ | teach-1A | what | ASP-3A-be | good |
Line 33
| chi`abteje |
| ch-i-`abtej-e |
| ICP-1A-work-CL |
Line 34
| bweno | chajchanubtas |
| bweno | ch-a-j-chanubtas |
| good | ICP-2A-1E-teach |
Line 35
| ali`e | ja` | tz'i`lel |
| ali`-e | ja` | tz'i`lel |
| here-CL | ! | weed |
Line 36
| ja` | ta | jjostik | skotol |
| ja` | ta | j-jos-tik | s-kotol |
| ! | ICP | 1E-scrape-PL | 3E-all |
Line 37
| i`abtejik | un |
| i-0-abtej-ik | un |
| CP-3A-work-PL | PT |
Line 38
| ta | jlikel | o | un | ivuch | sk'ob | ti | maryan | une |
| ta | j-likel | o | un | i-0-vuch | s-k'ob | ti | maryan | un-e |
| PREP | one-NC(moment) | REL | PT | CP-3A-blister | 3E-arm,hand | ART(remote) | Mariano | PT-CL |
| tzk'el | ta | julikel | tzk'el | ta | julikel | sk'ob | ti | maryan | une |
| ta-s-k'el | ta | ju-likel | ta-s-k'el | ta | ju-likel | s-k'ob | ti | maryan | un-e |
| ICP-3E-look | PREP | each-NC(moment) | ICP-3E-look | PREP | each-NC(moment) | 3E-arm,hand | ART(remote) | Mariano | PT-CL |
| yu`un | mu | sk'an | xalbe | ti | romin | une |
| y-u`un | mu | s-k'an | x-y-al-be | ti | romin | un-e |
| 3E-agency | NEG | 3E-want | ASP-3E-say-BEN | ART(remote) | Domingo | PT-CL |
| iyil | ti | romin | ti | tzk'el | sk'ob | ti | maryan | une |
| i-y-il | ti | romin | ti | ta-s-k'el | s-k'ob | ti | maryan | un-e |
| CP-3E-see | ART(remote) | Domingo | CONJ | ICP-3E-look | 3E-arm,hand | ART(remote) | Mariano | PT-CL |
| maryan | k'usi | ispas | lak'obe |
| maryan | k'usi | i-s-pas | l-a-k'ob-e |
| Mariano | what | CP-3E-do,make | CP-2E-arm,hand-CL |
| jna`tik | k'usi | ispas |
| j-na`-tik | k'usi | i-s-pas |
| 1E-know-PL | what | CP-3E-do,make |
Line 44
| ba | sk'elbe | sk'ob | maryan | ti | romin | une |
| ba | s-k'el-be | s-k'ob | maryan | ti | romin | un-e |
| go(AUX) | 3E-look-BEN | 3E-arm,hand | Mariano | ART(remote) | Domingo | PT-CL |
Line 45
| a | pero | yu`un | ivuch | xa | lak'obe | maryan |
| a | pero | y-u`un | i-0-vuch | xa | l-a-k'ob-e | maryan |
| ah | but | 3E-agency | CP-3A-blister | already | CP-2E-arm,hand-CL | Mariano |
Line 46
| yiyil | mu | xa | xa`abtej |
| yiyil | mu | xa | x-a-`abtej |
| never_mind | NEG | already | ASP-2A-work |
Line 47
| mas | lek | sutikotik | ta | na |
| mas | lek | sut-ik-otik | ta | na |
| more | good | return-SUBJ-1APLI | PREP | house |
Line 48
| ti | k'alal | isutik | ta | nae | chlo`ilajik | ech'el | ta | be |
| ti | k'alal | i-0-sut-ik | ta | na-e | ch-0-lo`ilaj-ik | ech'el | ta | be |
| ART(remote) | when | CP-3A-return-PL | PREP | house-CL | ICP-3A-converse-PL | away(DIR) | PREP | path |
Line 49
| romin | k'u | ora | atz'unoj | lachobe |
| romin | k'u | ora | a-tz'un-oj | l-a-chob-e |
| Domingo | what | hour | 2E-plant-PF | CP-2E-cornfield-CL |
Line 50
| ta | avril | ikav |
| ta | avril | i-k-av |
| PREP | April | CP-1E-plant |
Line 51
| alavie | ja` | to | ba | ak'in | yolel | chkak'be |
| alavie | ja` | to | ba | ak'in | yolel | ch-k-ak'-be |
| now | ! | still | face,top | weeding | in_progress | ICP-1E-give-BEN |
Line 52
| ta | to | xkak'inta | otro | j`ech'el | ta | slajeb | julyo |
| ta | to | x-k-ak'inta | otro | j-`ech'el | ta | s-lajeb | julyo |
| ICP | still | ASP-1E-to_weed | other | one-NC(time) | PREP | 3E-end | July |
Line 53
| skwenta | cha`lom | ak'in |
| s-kwenta | cha`-lom | ak'in |
| 3E-for | two-NC(group) | weeding |
Line 54
| aa | k'u | yu`un | chavak'inta | to | otro | j`ech'el |
| aa | k'u | y-u`un | ch-av-ak'inta | to | otro | j-`ech'el |
| yes | what | 3E-agency | ICP-2E-to_weed | still | other | one-NC(time) |
Line 55
| yu`un | chch'i | tal | ta | ora | otro | j`ech'el | li | tz'i`lele |
| y-u`un | ch-0-ch'i | tal | ta | ora | otro | j-`ech'el | li | tz'i`lel-e |
| 3E-agency | ICP-3A-grow | DIR(coming) | PREP | now | other | one-NC(time) | ART | weed-CL |
Line 56
| yech'o | ti | tzk'an | ak'intael | chib | bwelta | une |
| yech'o | ti | ta-s-k'an | ak'intael | chib | bwelta | un-e |
| therefore | CONJ | ICP-3E-want | weeding | two | time | PT-CL |
Line 57
| k'u | yepal | atz'unoj | lachobe | romin |
| k'u | y-epal | a-tz'un-oj | l-a-chob-e | romin |
| what | 3E-quantity | 2E-plant-PF | CP-2E-cornfield-CL | Domingo |
Line 58
| kavoj | nan | jun | almul |
| k-av-oj | nan | jun | almul |
| 1E-plant-PF | perhaps | one | almud |
Line 59
| bweno | k'u | yepal | chlok' | ixim | ta | jun | almul |
| bweno | k'u | y-epal | ch-0-lok' | ixim | ta | jun | almul |
| good | what | 3E-quantity | ICP-3A-exit | corn | PREP | one | almud |
Line 60
| atz'unoj | lachobe |
| a-tz'un-oj | l-a-chob-e |
| 2E-plant-PF | CP-2E-cornfield-CL |
Line 61
| bweno | jna`tik |
| bweno | j-na`-tik |
| good | 1E-know-PL |
Line 62
| k'alal | lek | jabile | xlok' | nan | vo`ob | janika |
| k'alal | lek | jabil-e | x-0-lok' | nan | vo`-ob | janika |
| when | good | year-CL | ASP-3A-exit | perhaps | five-GC | fanega |
Line 63
| pero | k'alal | chopol | jabile | ja` | no`ox | chanib |
| pero | k'alal | chopol | jabil-e | ja` | no`ox | chan-ib |
| but | when | bad | year-CL | ! | only | four-GC |
Line 64
| janika | xlok' |
| janika | x-0-lok' |
| fanega | ASP-3A-exit |
Line 65
| bweno | maryan | li`otik | xa | ta | uk'ume |
| bweno | maryan | li`-otik | xa | ta | uk'um-e |
| good | Mariano | here/this-1APLI | already | PREP | river-CL |
Line 66
| poko | li | yach'elal | avoke |
| pok-o | li | y-ach'elal | av-ok-e |
| rinse_exterior-IMP | ART | 3E-mud | 2E-foot,leg-CL |
Line 67
| bweno | ta | jpok |
| bweno | ta | j-pok |
| good | ICP | 1E-rinse_exterior |